You are here

ՀՀ ԳԱԱ ԳՐԱԴԱՐԱՆՆԵՐԻ ԳՈՐԾՈՒՆԵՈՒԹՅՈՒՆԸ  2014թ.

    Հայաստանի Հանրապետության Գիտությունների ազգային ակադեմիայի համակարգում գործում է 30 ակադեմիական գրադարան` Հիմնարար գիտական գրադարանը (ՀԳԳ) և ակադեմիական ինստիտուտների 29 ճյուղային-մասնագիտական գրադարանները: ՀԳԳ-ն իր հավաքածուներում ունի 3036344 գրադարանային միավոր, որից 865286ª եվրոպական լեզուներով: Համալրման բոլոր աղբյուրներով գրադարանն այս տարի ձեռք է բերել 4345 գրադարանային միավոր (այդ թվում 2160 միավոր գիրք, 2028 միավոր պարբերական և 157 այլ նյութեր): Ստացվել և ֆոնդ է հանձնվել 1800 միավոր թերթ։
2014թ. ԳԱԱ բոլոր գրադարաններից օգտվել է 23848 ընթերցող, սպասարկվել է 771387 գրադարանային միավոր: Ակադեմիական բոլոր գրադարանների հավաքածուներում   կա 4307682 գրադարանային միավոր: Հաշվետու տարում ՀԳԳ-ի և ակադեմիական բոլոր գրադարանների կողմից ձեռք է բերվել 11859 գրադարանային միավոր:
ՀԳԳ-ն միջազգային գրքափոխանակության գծով հաստատված կապեր ունի արտասահմանյան և ԱՊՀ երկրների 345 կազմակերպությունների հետ, որոնցից ստացվել է 1418 գրադարանային միավոր (132 միավոր գիրք, 1286 միավոր ամսագիր), առաքվել է 1608 միավոր հրատարակություն (173 միավոր գիրք, 1435 միավոր ամսագիր): Շարունակվում է Ռուսաստանի Գիտությունների ակադեմիայի հրատարակած 142 անուն պարբերականների կանոնավոր ստացումը. 2014 թվականին ստացվել է 584 միավոր ամսագիր։
Հաշվետու տարում կարգայինից չափսային դասավորությամբ վերադասավորվել է 9000 միավոր գիրք, առ այսօր՝ 59000 միավոր գիրք:  Այս աշխատանքները կշարունակվեն նաև 2015 թվականին£
Գրադարանն աջակցում է կրթական հաստատությունների գրադարաններին՝ տրամադրելով նրանց անհրաժեշտ գրականություն։ Այսպես,  300 գրադարանային միավոր գիտական և գեղարվեստական գրականություն տրամադրվել է Մայր Աթոռ Ս. Էջմիածնի  « Վաչե և Թամար  Մանուկյան» մատենադարանին, Արցախի գիտական կենտրոնին և Հայ առաքելական եկեղեցու Արցախի թեմին։
Օգտվողների տեղեկատվական սպասարկման ուղղությամբ ՀԳԳ-ն կազմակերպել է  նորույթների 40 և  թեմատիկ 4 ցուցահանդես, որտեղ ցուցադրվել է 3176 գրադարանային միավոր: Թեմատիկ ցուցահանդեսները նվիրված են եղել մշակույթի և գիտության նշանավոր գործիչներին, պատմության և մշակույթի արդի խնդիրներին: Դրանցից հիշատակության են արժանի «Հ.Գ. Մաղաքյան-100», «ՀՀ ԳԱԱ տարեկան ժողով», «Ս.Վ.Գրիգորյան-80», «Ռուբեն Ջրբաշյան-80» ցուցահանդեսները:
Գիտաշխատողների, ուսանողների և հայցորդների տեղեկատվական հարցումներն առավել լիարժեք բավարարման համար ՀԳԳ-ն շարունակում է օգտվողներին տրամադրել մի շարք բարձրարժեք էլեկտրոնային ամսագրային հավաքածուներ բաց մատչելիության այնպիսի շտեմարաններից, ինչպիսիք են DOAJ, DOAB, IAEA-INIS£
    Շարունակվել են ՀԳԳ-ի էլեկտրոնային քարտարանի ձևավորման  աշխատանքները: Հաշվետու տարում  քարտարան է մուտքագրվել 42770  գրադարանային միավոր գիրք, պարբերական հրատարակություններ և սեղմագրեր, որից 4203 միավորը նոր ստացված գրականություն է: Ներկայումս ՀԳԳ մատենագիտական տվյալների շտեմարանում մուտքագրված է 472220  գրադարանային միավոր:
ՀԳԳ-ն, որպես մեթոդական կենտրոն, աջակցել է ակադեմիական ինստիտուտների գրադարաններին արդիականացման և նորովի աշխատելու հարցերում£ Արդյունքում՝ 15 գրադարան ակտիվորեն ներգրավված է ԳԱԱ ինստիտուտների համահավաք էլեկտրոնային քարտարանի ձևավորման աշխատանքներում, նրանք հաշվետու տարում մուտքագրել են 9650 գիրք: Ինստիտուտների գրադարանների համահավաք գրացուցակի սպասարկող կայանի և ծրագրային միջավայրի աշխատանքներն իրականացնում է ՀԳԳ աշխատակազմը։
  Զգալի աշխատանքներ են տարվում ՀԳԳ-ի թվային գրադարանի, հայագիտական ուղղվածության «Հայկականք» հանգույցի ձևավորման ուղղությամբ։ Ավարտվել է ՀԳԳ հայ հնատիպ գրքերի թվայնացումը և դրանց արտացոլումը «Հայ հնատիպ գիրք» շտեմարանում, վաղ շրջանի գրքերի, ակադեմիական ամսագրերի թվային համարժեքների գրադարանի կայք էջում տեղադրման և ազատ դիտման կարգավիճակով հանրությանը տրամադրման գործում։ Այսպես, ավարտվել է ԳԱԱ գիտական ամսագրերի  թվային շտեմարանների ստեղծումը, Հայ գիրքը (1851-1900 թթ.) շտեմարանի խմբագրումը և 1901-1920 թթ. հայատառ գրքերի  տեղադրումը համացանցում։
Գրադարանը հագեցած է համակարգչային հզոր ցանցով, որն ապահովում է արխիվացված նյութերի պահպանությունն ու դրանց առցանց տրամադրումը և իր օգտվողներին հասանելի է դարձնում տարբեր հրատարակություններ, գիտական հոդվածներ, թերթեր և գրքեր։ Ներկա պահին շտեմարանը պարունակում է՝
Հայ գիրքը   1512-1800 թթ.-  747 անուն գիրք
Հայ գիրքը   1801-1850 թթ -   885 անուն գիրք
Հայ գիրքը   1851-1900 թթ -   328 անուն գիրք
Հայ գիրքը   1900-1920 թթ -   280 անուն գիրք
Հայկական տպագրություն 400 - 883 անուն գիրք
ԳԱԱ մատենաշարային հրատարակություններ - 471 գիրք  
Մամուլը գիտության մասին  - 13 միավոր թերթ
ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոսների կենսամատենագիտություններ - 124 միավոր
ՀՀ ԳԱԱ նախագահներ -  5 միավոր
2014-ին տեղադրվել են՝
    «ԳԱԱ մատենաշարային հրատարակություններ»  - 69 գիրք։
            «ԳԱԱ շարունակական հրատարակություններ» - 405 գիրք:
          «Սասնա ծռեր» շարքից 21 գիրք:
«Հիմնադիր Ակադեմիկոսներ» շարքից 139 գիրք:
Սկսվել է «Հայ գրքի մատենագիտություն»  նոր ստեղծվող շտեմարանի  ձևավորման  աշխատանքները։
    Համացանցում հայագիտական նյութերի էլեկտրոնային տարբերակների տարածման ապահովման, հայագիտական բովանդակությամբ բազմալեզու կայքերի ստեղծման և շահագործման ծրագրի շրջանակում ՀԳԳ-ն թվայնացրել է ակադեմիական գիտահետազոտական հաստատությունների՝ Պատմության, Արևելագիտության, Հնագիտության և ազգագրության, Լեզվի և Գրականության ինստիտուտների կողմից հրատարակվող 15 անուն մատենաշարային հրատարակություն։  Ավարտվել են ԳԱԱ գիտահետազոտական հաստատությունների 27 անուն  շարունակական հրատարակությունների թվայնացման աշխատանքները։ Նկարվել և մուտքագրվել է  ավելի քան  6307  հոդված, 125350 էջ ։Ավարտվել է Մայր Աթոռ Ս. Էջմիածնի  «Էջմիածին» պաշտոնական ամսագրի 1944-2014թթ.(63608 էջ) թվայնացման և համացանցում տեղադրման աշխատանքները։  Վերը նշված շտեմարանները պարբերաբար լրացվում են նոր հրատարակված նյութերով։ Պետք է նշել, որ նշված աշխատանքներն ավելի արագ և արդյունավետ են ընթանում, քանի որ ՀԳԳ ու Ազգային գրադարանը  միասնաբար են իրականացնում հիշյալ խնդիրները։  
    Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նաև հայագիտական բացառիկ արժեք ներկայացնող հրատարակությունների թվային շտեմարանների ստեղծմանը և առցանց հասանելի դարձնելուն։
     «Հայ մամուլ» համահավաք գրացուցակը ներառում է 1794 թվականից մինչև մեր օրերը աշխարհի տարբեր երկրներում հրատարակված հայատառ հանդեսներն ու թերթերը, գրառված են նաև այլալեզու, երկլեզվյան ու բազմալեզվյան մամուլի այն վերնագրերը, որոնց բնագրի լեզուներից մեկը հայերենն է։Այս շտեմարանում ՀԳԳ-ն մուտքագրել է 129 անուն թերթ(30102 էջ), 109 անուն ամսագիր(208813 էջ), ստեղծել է 52 անուն թերթի և 141 անուն ամսագրի գրացուցակ, կազմել է 567  խորագիր:
    Գրադարանը մշտապես համագործակցում է «Հայկական մաթեմատիկական հանդես» և «Ֆիզիկայի հայկական հանդես» ամսագրերի հետ՝ աջակցելով համացանցում նրանց հոդվածների տեղադրմանը և առցանց հասանելի դարձնելուն։   Շարունակվում են «ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոսների կենսամատենագիտությունը» էլեկտրոնային շտեմարանի ձևավորման աշխատանքները£ 2014թ. մուտքագրվել, խմբագրվել և կայք էջում տեղադրվել է ԳԱԱ 14 ակադեմիկոսների   կենսամատենագիտություն:  «ՀՀ ԳԱԱ արտասահմանյան անդամներ» ենթաբաժնում  ՀՀ ԳԱԱ Սփյուռքի բաժնի հետ համատեղ կազմվել և տեղադրվել է 9 արտասահմանյան անդամի կենսամատենագիտություն: Պարբերաբար ստուգվում և ավելացվում է ԳԱԱ ակադեմիկոսների շտեմարանը։ Շարունակվել են «Մամուլը գիտության մասին» շտեմարանի ձևավորման աշխատանքները£ Բոլոր այս շտեմարանները հասանելի են հանրությանը գրադարանի կայք էջից£  2014թ. ՀԳԳ-ի թվային գրադարանի այցելուների թիվը գերազանցել է 130000։     
    Պարբերաբար կազմակերպվել են հանդիպումներ ԳԱԱ ինստիտուտների գիտաշխատողների և գրադարանավարների հետ, ներկայացվել են գրադարանի էլեկտրոնային պաշարները և դրանցից օգտվելու եղանակները, անց են կացվել գործնական դասընթացներ էլեկտրոնային պաշարների օգտագործման եղանակներին, գրականության մուտքագրման, ավտոմատացման և թվայնացման աշխատանքների կազմակերպման, նյութի փնտրման մեթոդներին ծանոթանալու նպատակով: